DGK, FKR, DFK, GKM, FKD Nedir? Tense Röle Kodları ve Anlamları

Pano malzemesi alırken karşınıza çıkan DGK-04F, DFK-05F, GKM-02F ya da RGT-12E gibi kodlar, çoğunlukla Tense marka koruma ve kontrol rölelerinin model adlarıdır. Kodun baş harfleri rölenin hangi aileye ait olduğunu, yani neyi izleyip neyi koruduğunu söyler. Bu yazıda en çok sorulan kodları tek tabloda topladık, her birinin ne işe yaradığını mağazamızdaki ve üreticinin sayfalarındaki değerlerle kısaca anlattık. Ürünler: faz-motor koruma röleleri, dijital faz-motor koruma röleleri, gerilim kontrol röleleri.

Röle kodları sözlüğü

Aile adları ve teknik değerler Tense ürün sayfalarından ve mağazamızdaki ürün açıklamalarından alınmıştır.¹²

DGK nedir, ne demek?

DGK, Tense'in dijital ayarlı aşırı ve düşük gerilim kontrol rölesi serisidir. Görevi, hassas çalışma gerilimi olan cihazları şebekeden gelen yüksek ya da düşük gerilimden korumaktır: gerilim ayarlanan sınırların dışına çıkınca, ayarlanan bekleme süresinden sonra kontağını bırakır.¹

• DGK-01 (monofaze): yüksek gerilim eşiği 230–280 V, düşük gerilim eşiği 150–210 V, bekleme 0,1–10 sn; 3 haneli ekran, 5 A / 250 V AC kontak, ray montaj.¹³
• DGK-04F (trifaze): yüksek gerilim 400–460 V, düşük gerilim 230–360 V, bekleme 0,1–10 sn, faz sırası kontrolü, nötrsüz.¹

Monofaze model tek fazlı yüklerin, trifaze modeller üç fazlı yüklerin korunması içindir.³

GKM nedir? DGK'dan farkı

GKM de bir gerilim kontrol rölesidir; fark, eşiklerin dijital ekranla değil analog ayar düğmeleriyle yapılmasıdır.¹ GKM-02F'de yüksek gerilim 230–300 V, düşük gerilim 140–210 V aralığında ayarlanır ve istenirse devre dışı bırakılabilir; hata bekleme ve hatadan çıkma (reset) süreleri 0,1–20 sn arasında seçilir, faz sırası kontrolü vardır.¹⁴ Monofaze GKM-11 nötrlü modeldir; 230–300 V ve 150–210 V eşiklerine ek olarak "Off" konumu, 0,5–20 sn gecikme ve reset süresi sunar.⁴ Kısacası ekranda değer görmek istiyorsanız DGK, ekransız, düğmeyle ayarlı bir model yetiyorsa GKM tercih edilir.

DFK nedir?

DFK, Tense'in ekranlı, asimetri ayarlı dijital faz koruma rölesidir; üç fazlı yükleri şebekeden gelebilecek hatalara karşı korur.¹ DFK-05F'de asimetri (faz dengesizliği) eşiği %5–25, hata bekleme süresi 0,1–10 sn arasında ayarlanır; 470 V yüksek ve 170 V düşük gerilim sınırları, faz sırası kontrolü vardır ve nötrsüz bağlanır.¹ Asimetri eşiğinin yüke göre ayarlanması gereken üç fazlı motor panolarında tercih edilir.

FKD nedir?

FKD de ekranlı dijital faz koruma rölesidir; DFK'dan farkı eşiklerin sabit olmasıdır. FKD-01F'de yüksek gerilim 440 V, düşük gerilim 270 V, asimetri %20, hata bekleme süresi 3 sn'dir ve faz sırası kontrolü yapar.¹ Ayar gerektirmeyen, ekranda şebekeyi görmek istenen standart motor panoları için uygundur.

FKR nedir?

FKR Tense'in kod listesinde yer almaz; başka bir yerli üreticinin (ABK) motor/faz koruma rölesi serisinin adıdır. Üreticinin tanımına göre faz gerilimleri arasındaki dengesizlik %20'yi aştığında motoru 3 sn içinde devreden çıkarır.⁵ Aynı işi gören Tense karşılıkları FK, FKT, FKD ve DFK serileridir. Mağazamızda FKR kodlu ürün bulunmaz.

Faz sırası rölesi nedir?

Üç fazlı motorun dönüş yönünü fazların bağlanma sırası belirler; L1-L2-L3 sırası karışırsa motor ters döner. Faz sırası rölesi bu durumu algılayıp motorun enerjilenmesini engeller.⁶ Tense'te ayrı bir ürün adı yerine "faz sırası kontrolü" özelliği olarak geçer: DGK-04F, GKM-02F, DFK-05F, FKD-01F ve FKT-06PF bu özelliğe sahiptir.¹²

Faz koruma rölesi çeşitleri

• Sabit toleranslı analog: FK-01 gibi; asimetri toleransı yaklaşık %30 sabittir, 3×380 V ve nötr ile çalışır.¹²
• Asimetri ayarlı analog: FKT-06PF; asimetri %5–25, gecikme ve reset 0,1–20 sn.²
• Dijital ekranlı: FKD (sabit eşik) ve DFK (ayarlı eşik).¹
• Gerilim kontrollü: Asıl işi aşırı/düşük gerilim olan DGK ve GKM; F'li trifaze modeller faz sırasını da izler.¹

Faz koruma rölesinin kontaktörle nasıl bağlandığını ve motor devresindeki yerini kontaktör ve faz koruma rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Koruma rölesi çeşitleri: RGT, ERV ve FTV nedir?

RGT nedir?

RGT, Tense'in trifaze reaktif güç kontrol rölesi serisidir. Şebekeden endüktif reaktif güç çekiliyorsa kondansatör, kapasitif çekiliyorsa şönt reaktör kademesi devreye alarak endüktif/aktif ve kapasitif/aktif oranlarını düşürmeye çalışır.⁷ RGT-12E 12 kademeli, grafik LCD ekranlıdır; jeneratör girişi ve 3–31. harmonik izleme sunar.³ Tüm modeller: reaktif güç kontrol röleleri.

ERV nedir?

ERV, Tense'in V-otomat (DIN ray) gövdeli zaman rölesi ailesidir: ERV-03/12/30/60 çekmede gecikmeli, ERV-09 flaşör, ERV-YU yıldız-üçgen rölesi gibi.¹³ Örneğin ERV-08 çok fonksiyonlu olup 10 sn'den 100 saate kadar kademelerle ayarlanır.³ Çeşitleri ve ayarı için zaman rölesi rehberimize bakabilirsiniz; ürünler: zaman röleleri.

FTV nedir?

FTV, Tense'in V-otomat gövdeli fotosel rölesidir; FTV-04 hava karardığında aydınlatmayı yakar.¹³ Lüks ayarı ve bağlantısı fotosel rehberimizde; ürünler: fotosel röleleri.

Sık sorulan sorular

Koddaki "F" harfi ne anlama gelir?

Bu yazıdaki trifaze gerilim ve faz koruma modellerinde F'li sürümler (DGK-04F, GKM-02F, DFK-05F, FKD-01F) faz sırası kontrolüne sahiptir.¹ Başka serilerde harf farklı anlam taşıyabileceği için her zaman ürün sayfasındaki özellik listesine bakın.

Gerilim kontrol rölesi ile faz koruma rölesi aynı şey mi?

Hayır. Gerilim kontrol rölesi (DGK, GKM) öncelikle gerilimin ayarlı üst ve alt sınır dışına çıkmasını izler; faz koruma rölesi (FK, FKT, FKD, DFK) üç fazlı yüklerde asıl olarak fazlar arası dengesizliği izler.¹²

Röle yükü doğrudan taşır mı?

Hayır. Bu rölelerin kontağı 5 A / 250 V AC rezistif yüke göredir;³⁴ motor ve büyük yükler kontaktör üzerinden sürülür. Bağlantıyı cihaz üzerindeki şemaya ve kullanım kılavuzuna göre yapın.

Kaynaklar

1. Tense ürün sayfaları, özellik listeleri: DGK-01, DGK-04F, GKM-02F, DFK-05F, FKD-01F, FK-01, ERV-03, FTV-04
2. FK-01 ve FKT-06PF teknik değerleri: FK-01 ürün sayfası, FKT-06PF ürün sayfası
3. DGK-01, RGT-12E, ERV-08, FTV-04 ürün açıklamaları: DGK-01, RGT-12E, ERV-08, FTV-04
4. GKM-02F ve GKM-11 ürün açıklamaları: GKM-02F, GKM-11
5. FKR serisi tanımı: ABK Elsan – FKR motor (faz) koruma röleleri
6. Faz sırası ve motor dönüş yönü: ADS Mühendislik – Faz sırası rölesi nedir?
7. Reaktif güç kontrol rölesinin işlevi: Tense – RGT-12E